Copyright 2010
Built with Indexhibit
Ontwikkeling oostelijk havengebied Ontwikkeling oostelijk havengebied Voorbeeld uitwerking Object Evolutie infrastructureel landschap Verdere Evolutie van het Profiel Massa stedelijke ingreep Distributiemachine Doorsnede Waterfront Deel gevel Waterfront Ijboulevard Deel gevel IJboulevard Detail gevel Bouwknoop

Stadsdistributie Amsterdam: De evolutie van een infrastructureel landschap


2010 – Afstudeerproject, Technische Universiteit Eindhoven.

Context:
Dit project vindt zijn plaats in het afstudeeratelier ‘De rede van Amsterdam’ Dit is het derde atelier in een drieluik van ateliers die zich bezig hebben gehouden met de ontwikkeling van Amsterdam aan de hand van een uitsnede van de stad. Dit atelier heeft als onderwerp de ontwikkeling van de Amsterdam als stad aan het water.

Aanleiding en opgave:
Het startpunt van dit specifieke project begint bij de constatering dat er tussen het stadscentrum en de oostelijke handelskade een infrastructurele bundel ligt, met een belangrijke positie en functie in de stad, maar ook met veel informele- en restruimte. Vanuit deze constatering, het proefschrift van Robert Cavallo, ‘Railways in the urban context, an architectural discourse’, en de kritiek hierop, komt de opgave om de relatie tussen architectuur en infrastructuur te onderzoeken. In het proefschrift wordt het spoor haar bouwwerken gezien als een serie architectonische elementen en in een masterplan behandeld als marge die aan de stad ontrokken is, waardoor deze hierin geharmoniseerd, ingepakt worden. Dit project wil juist uitgaan van de infrastructurele functie en historie van de bundel. Het onderzoek wordt gedaan aan de hand van de ontwikkeling van de verdwenen typologie van distributie opslag en overslag in het oostelijk havengebied van Amsterdam waar de infrastructurele bundel zich bevind, om vervolgens een hedendaagse vorm van deze typologie te gebruiken om een ingreep te doen in deze bundel.

Onderzoek:
Het onderzoek bespreekt de ontwikkeling aan de hand van vier tijdsperiodes, met vier bijbehorende gebouwen en hun positie in het netwerk en de stad. De conclusie is dat de bundel voortkomt uit een evolutie van een infrastructureel landschap van de aanleg van de rede, via het vormen van een dijk naar de huidige situatie van de oostelijke handelskade en spoordijk. De gebouwen in de studie schetsen een beeld van een typologie die zich beweegt van gebouw als onderdeel van de stedelijke (architectonische) massa naar een expliciet onderdeel van de infrastructurele ingenieurswerken. De architectuur volgt dit, en haalt zijn expressie steeds meer uit de infrastructurele ingenieurswerken.

Ingreep:
In de ontwerpopgave wordt vervolgens gezocht naar een manier om de infrastructurele bundel vanuit haar historie als ader van de stad verder te ontwerpen en een nieuwe stap te zetten in de evolutie van dit infrastructurele landschap. Het wil vanuit de functie van de bundel weer een verbindend element tussen de verschillende schaalniveaus in de stad zijn, om zo weer ingebed te worden in de stad. Hierbij word gezocht naar een architectuur die het karakter van de bundel als ingenieurswerk benadrukt, maar deze ook inpast in de stad.
Het ontwerp heeft als basis de invoeging van de stadsdistributie, een hedendaagse distributiefunctie voor de stad zelf. Hier worden goederen voor het stadscentrum aangevoerd en opgeslagen en vervolgens gebundeld en duurzaam de stad ingevoerd. Deze functie is een direct verbinding van de regionale en lokale netwerken. Daarnaast word de bundel ingebed door deze functie te verweven met een langzaam verkeersverbinding en een publiek/recreatief waterfront voor de stad. Aan de andere kant wordt de verkeersweg omgevormd tot stedelijke, zakelijke boulevard.

Met de architectuur in dit project wordt het complexe programma, vertaald en gevat in een heldere en nuchtere expressie, die refereert aan haar karakter als infrastructureel landschap en ingenieurswerk en tegelijk zich voegt naar de schaal van zijn omgeving. Het resulteert in een ontwerp dat duidelijk voortkomt vanuit het dynamische karakter van het infrastructurele landschap en zich hier vanuit inzet als verbindend element in het infrastructurele netwerk van de stad op meerdere schalen.

Afstudeercommissie:
prof. dr. Bernard Colenbrander
prof. dipl-ing. Christian Rapp
prof. dr. ir. Pieter van Wesemael

English text HERE